Szczerba: nie ma czasu na fasadowe działania i pojedyncze programy



Daniel Kuropaś/Rynek Seniora - 07 października 2016 16:29


W Polsce jest więcej 70-latków niż nastolatków, w roku 2025 70-latków będzie o 2 mln więcej niż nastolatków. Nie ma czasu na działania fasadowe, na pojedyncze programy skierowane do jednej tylko, wybranej grupy seniorów, na działania bez wizji, bez odwagi, bez wiedzy i odpowiedzialności, biorąc pod uwagę szybkość starzenia się polskiego społeczeństwa - mówi Michał Szczerba, wiceprzewodniczący sejmowej Komisji Polityki Senioralnej,

- Powiem to bardzo wyraźnie, seniorzy i ich sprawy muszą stać się priorytetem każdego rządu - podkreśla poseł Platformy Obywatelskiej.

Jak mówi, założenia długofalowej polityki senioralnej, które przyjął poprzedni rząd oraz jego programy senioralne muszą być wykorzystywane, a przejęty dorobek musi być rozwijany i wykorzystywany.

Na co powinniśmy przede wszystkim zwrócić uwagę i na jakich priorytetach się skupić?

W skali krajowej, lokalnej, centralnej i samorządowej
Wiceprzewodniczący KPS zaznacza, że wielką wartością są gminne i miejskie rady seniorów. W ciągu dwóch lat powstały one w 10 proc. gmin, funkcjonuje już 255 rad seniorów, ale ten rozwój powinien być kontynuowany.

- Rząd ma nowy instrument, ustawę o osobach starszych, którą uchwaliliśmy 11 września 2015 roku. W tym roku po raz pierwszy rząd do 31 października przedstawi sytuację osób starszych. Będzie to informacja Rady Ministrów przedstawiona przez premiera na forum Sejmu i Senatu - przypomina Michał Szczerba. Otrzymamy wtedy diagnozę sytuacji osób starszych w skali całego kraju.

Ale jak podkreśla polityk, władze publiczne to nie tylko parlament i rząd, to również organy samorządu terytorialnego, czyli 16 samorządów wojewódzkich, to blisko 2,5  tys. gmin i miast w naszym kraju, to powiaty, to instytucje i organy konstytucyjne jak RPO czy NIK. Z nimi też seniorzy mogą współpracować i budować swoją pozycję.

- Mamy gotowe założenia polityki senioralnej do roku 2020. Na tych założeniach praca nie może się skończyć, te założenia powstały po to, żeby je rozwinąć w krajową politykę senioralną. Celem tej polityki jest godna starość w dobrym zdrowiu - zaznacza Szczerba.

W związku z tym wiceprzewodniczący KPS przedstawia do konsultacji pakiet pomysłów i propozycji dla środowiska senioralnego.

Leki, zdrowie, geriatria…
- Pierwsza propozycja to bon na leki dla wszystkich osób, którzy mają problemy finansowe przy zakupie leków. Nie jest to problem wyłącznie najstarszych, grupy 75+. Przypomnę tylko jedną daną: polski mężczyzna żyje średnia 73,6 roku, co oznacza, że wielu z nas nie doczeka tego programu - mówi poseł.

Kolejna kwestia: do geriatry nie powinno być skierowania od lekarza POZ. Osoba starsza, z wielochorobowością, powinna mieć ten dostęp ułatwiony.

Jak przypomina wiceprzewodniczący KPS, mamy gotowe standardy postępowania w opiece geriatrycznej, przygotowane przez zespół ds. gerontologii przy ministrze zdrowia. W tej są one chwili dobrą praktyką, powinny być wprowadzone jako powszechnie obowiązujące w formie rozporządzenia ministra zdrowia.

- Powinna zostać wprowadzona całościowa opieka geriatryczna. Została wprowadzona w odniesieniu do lecznictwa szpitalnego, powinna być też wdrożona w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej, w przychodniach geriatrycznych - wylicza.

Potrzebna jest też edukacja geriatryczna oraz program rozwoju kadr medycznych dla geriatrii.

- Państwo polskie i samorząd powinni umieć odpowiadać na różne wyzwania. Dlatego trzeba też przyjąć polski program alzheimerowski, który poprawi sytuację chorych, ale też sytuację opiekunów, pomoże zintegrować pomoc medyczną i opiekę nad pacjentem. Podobnie w przypadku narodowego programu chorób mózgu, prowadzących do otępienia. Te działania powinien podjąć minister szkolnictwa i nauki - postuluje poseł PO.

…wsparcie dla opiekunów, rehabilitacja, rady seniorów
Jego zdaniem konieczny jest również system wsparcia dla opiekunów, którzy po 10 latach opieki nad osobą całkowicie niesamodzielną są zmęczeni, potrzebują stworzenia takich warunków instytucjonalnych, jak domy tymczasowej opieki, czy też dedykowane programy wspierające.

Trzeba inwestować oczywiście w rehabilitację, żeby jak najdłużej utrzymać seniora w zdrowiu. Jak wylicza, potrzebne są działania związane ze zdrowiem publicznym, edukacją prozdrowotną, rozwojem telemedycyny, teleopieki.

- Uniwersytety Trzeciego Wieku, Polski Związek Emerytów, Rencistów i Inwalidów oraz gminne rady seniorów - to są trzy środowiska, które mogą być rzecznikami tych spraw – uważa Michał Szczerba.

Jak przypomina poseł, działa już Narodowy Instytut Geriatrii, który zajmuje się sprawami rozwijania tej dyscypliny medycznej.

- Ale potrzebny jest też Instytut Gerontologii Społecznej, który będzie pracował nad konkretnymi zagadnieniami społecznymi, nad analizami i badaniami, prowadzącymi do dobrych rekomendacji dla polityki senioralnej na każdym szczeblu - przekonuje.

Istnieją także już podstawy prawne do funkcjonowania gminnych rad seniorów. Jednak warto być może rozważyć, aby tworzyć rady seniorów również na poziomie samorządu wojewódzkiego.

- Bardzo często jest tak, że poszczególni marszałkowie, czując tę odpowiedzialność za politykę senioralną, za seniorów w swoich województwach, tworzą wojewódzkie rady ds. polityki senioralnej – przypomina Michał Szczerba.

Być może warto więc stworzyć konkretne podstawy prawne, aby to stało się możliwe.

Praca i wypoczynek w przyjaznym otoczeniu
Zdaniem wiceprzewodniczącego Komisji Polityki Senioralnej, potrzebne są również działania na rynku pracy.

- Jeżeli mówimy o przedsiębiorczości młodych ludzi, rozmawiajmy także o przedsiębiorczości seniorów. Jeżeli mówimy o start-upach, akademickich inkubatorach przedsiębiorczości, rozmawiajmy o senioralnych inkubatorach przedsiębiorczości. Bardzo wiele osób chce wrócić na rynek pracy, ponieważ wcześniej nie mogli tego robić ze względu na sytuację zdrowotną, rodzinną, również ze względu na opiekę nad osoba niesamodzielną.

Zdaniem posła, warto też pracować z samorządem, żeby nasza przestrzeń i otoczenie było przyjazne seniorom.

- Pamiętajmy np. o obszarach wiejskich, gdzie czasem brakuje dostępu do komunikacji, albo mamy przystanki, które są tak zlokalizowane, że dotarcie do nich stanowi pewne wyzwanie dla osoby starszej. Potrzebne są więc elastyczne modele transportu - ocenia polityk PO.

Związana z tym jest też ochrona pieszych, ustawowe zagwarantowanie pierwszeństwa pieszych, bo bardzo często to właśnie osoby starsze są ofiarami wypadków drogowych.

Poseł postuluje na koniec stworzenie rządowego programu turystyki i sportu osób starszych, który będzie dofinansowywał wypoczynek, agroturystykę, aktywność fizyczną.

Jak podsumowuje Michał Szczerba, polityka senioralna jest przede wszystkim inwestycją w przyszłość, w godną starość. Ale ta starość musi być oparta na trzech filarach: na obywatelskości, szacunku i na partnerstwie.

Wypowiedź zanotowano podczas II posiedzenia Obywatelskiego Parlamentu Seniorów (3 października).