Opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych: skąd tyle emocji?
Autor: Jacek Wykowski/Rynek Seniora   21 stycznia 2016 14:29

Nowelizacja ustawy o świadczeniach rodzinnych spowodowała, że 1 lipca 2013 r. świadczenie pielęgnacyjne stracili opiekunowie osób, u których niepełnosprawność powstała po 18 lub 25 r.ż. Nie wywołało to, łagodnie mówiąc, entuzjazmu w środowiskach opiekunów i niepełnosprawnych. Czy powołany 8 stycznia 2016 r. przez resort pracy specjalny zespół ds. opiekunów osób niepełnosprawnych przyczyni się do naprawy legislacji?

Emocje wokół wsparcia dla opiekunów osób niepełnosprawnych pojawiały już od kilku dobrych lat, jednak znacząco pobudziła je nowelizacja z grudnia 2012 r. ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Zgodnie z nowelizacją opiekunowie tych osób, u których niepełnosprawność powstała po 18 lub 25 r.ż. (osoby uczące się), 1 lipca 2013 r. tracili nabyte prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W zamian otrzymali specjalny zasiłek w kwocie 520 zł, który dodatkowo był obwarowany kryterium dochodowym w wysokości 623 zł. Kwota była rozumiana jako łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę. 15 maja 2014 r. opiekunowie dorosłych osób z niepełnosprawnością otrzymali inne świadczenie - zasiłek dla opiekunów. Wsparcie wynosiło 520 zł netto miesięcznie, ale nie było obwarowane kryterium dochodowym. 

Opiekunowie lepsi i gorsi
Jednocześnie opiekunom „dzieci” z niepełnosprawnością przyznano w 2013 roku 820 zł miesięcznie, stopniowo podwyższając tę kwotę - m.in. po okupacji Sejmu przez opiekunów w marcu 2014 r. - do obecnych 1300 zł (od 1 stycznia 2016 r.), nie stosując przy tym dodatkowego kryterium dochodowego.

- Wiceminister pracy Elżbieta Seredyn mówiła wtedy wyraźnie: żeby jednym dać, trzeba było innym zabrać - krótko podsumowała Małgorzata Lipińska z Ruchu Społecznego „Wykluczeni Opiekunowie” (WODON).

- Tacy opiekunowie raz w miesiącu brali swoje dzieci na wózki, protestowali - i coś z tego wywalczyli. A my nie wyjdziemy z naszymi podopiecznymi na ulice - w domu także nie możemy ich zostawić, bo najczęściej wymagają całodobowej opieki. Jak o swoje prawa ma walczyć ubogi opiekun osoby sparaliżowanej lub z alzheimerem? - tłumaczyła portalowi rynekseniora.pl Marzena Kaczmarek, reprezentująca Stowarzyszenie "Opiekunowie Niepełnosprawnych". 

W konsekwencji stworzono więc sztuczny podział opiekunów ze względu na okres powstania niepełnosprawności. Podział ten z czasem stał się realny - powodem były nierówne świadczenia opiekuńcze, poczucie krzywdy opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych i obawa opiekunów niepełnosprawnych dzieci, że zrównanie świadczeń odbędzie się ich kosztem. 

Dorosłe „dzieci” - zamieszanie w terminologii i skala zjawiska
Nowe zapisy zrodziły wiele kuriozalnych sytuacji, m.in. takich, w których jeden opiekun 60-latka dostawał 520 zł zasiłku, ponieważ niepełnosprawność powstała po 18 r.ż., drugi zaś za opiekę innego 60-latka otrzymywał 1300 zł świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż ten wedle znowelizowanej ustawy był według kryterium powstania niepełnosprawności „dzieckiem” - inwalidztwo powstało przed 18 r.ż.

Ilu opiekunów dotyczyły te zmiany? Według różnych szacunków przytaczanych przez przedstawicieli reprezentujących ich środowisk ustawa podzieliła opiekunów na ok. 100 tys. „lepszych” (tych otrzymujących wyższe świadczenie) i ok. 120-150 tys. tych, którzy opiekują się osobami z niepełnosprawnością powstałą po 18 lub 25 r.ż. i pozbawieni praw do świadczenia pielęgnacyjnego otrzymują zasiłek w kwocie 520 zł miesięcznie.

Wsparcie RPO i TK
Nad grupą tą najpierw pochyliła się urzędująca wówczas Rzecznik Praw Obywatelskich prof. Irena Lipowicz, kierując 24 czerwca 2013 r. wniosek do Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjność nowelizacji.

BĄDŹ NA BIEŻĄCO!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekseniora.pl prosto na Twój e-mail

Rynek Seniora: polub nas na Facebooku

Rynek Seniora: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Seniora na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych


Dyskusje


  • Specjalizujemy się w tworzeniu zintegrowanych rozwiązań w obszarze komunikacji biznesowej.
  • Wirtualny Nowy Przemysł Rynek Zdrowia Farmer Nowy Przemysł Dla handlu Promocjada
    Property News Portal Samorządowy Giełda rolna Infodent24 Rynek aptek House Market
    Portal Spożywczy Puls HR Koszyk cenowy Property Design Sady Ogrody Centrum Kreowania Liderów
  • Serwisy i wydawnictwa o budowie i urządzaniu domu.