Procedura umieszczania osób ubezwłasnowolnionych w DPS niekonstytucyjna?

RYNEK OPIEKI

Autor: PAP/Rynek Seniora   18 marca 2015 08:31


Procedura umieszczania osób ubezwłasnowolnionych w DPS niekonstytucyjna?

Procedura umieszczania osób ubezwłasnowolnionych w domach pomocy społecznej narusza konstytucję i Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych - uważa HFPC, która wystąpiła do RPO z apelem o złożenie wniosku do TK w tej sprawie.

Fundacja uważa, że konieczne jest zbadanie zgodności tych przepisów z konstytucją, Europejską Konwencją Praw Człowieka i Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

"Należy zwrócić uwagę na skalę problemu, który dotyczy tysięcy osób ubezwłasnowolnionych umieszczonych w domach pomocy społecznej wbrew własnej woli i pozbawionych dostępu do sądu w celu kontroli legalności i zasadności takich decyzji" - podkreśla Helsińska Fundacja Praw Człowieka w wystąpieniu do Rzecznika Praw Obywatelskich Ireny Lipowicz.

Anna Kabulska z wydziału komunikacji społecznej biura RPO powiedziała, że pismo fundacji wpłynęło do biura Rzecznika; dodała, że kwestionowane w nim przepisy "są obecnie przedmiotem analizy".

W DPS wbrew własnej woli
Jak wskazuje Helsińska Fundacja Praw Człowieka, obecnie obowiązujące przepisy ustawy o ochronie zdrowia psychicznego i ustawy o pomocy społecznej umożliwiają umieszczenie osoby ubezwłasnowolnionej w domu pomocy społecznej (DPS) wbrew jej woli, gdy zgodę na umieszczenie wyrazi jej opiekun.

W takiej sytuacji opiekun powinien uzyskać zgodę sądu opiekuńczego, jednak praktyka wskazuje, że nie zawsze ma to miejsce. Przepisy umożliwiają umieszczanie w domach pomocy społecznej również bez zgody opiekuna na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego - podkreśla Fundacja.

- Sama osoba całkowicie ubezwłasnowolniona nie ma prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji, na podstawie których odbywa się umieszczenie w DPS. Nie ma również żadnej procedury, za pomocą której osoba taka mogłaby domagać się kontroli sądowej legalności i zasadności ciągłego pobytu w domu pomocy społecznej - wskazuje Marcin Szwed, prawnik HFPC.

HFPC podkreśliła, że te przepisy są niezgodne z Europejską Konwencją Praw Człowieka, co Europejski Trybunał Praw Człowieka potwierdził m.in. w wyroku w sprawie Kędzior przeciwko Polsce. - Pomimo upływu dwóch lat od wydania wyroku, wadliwa procedura wciąż obowiązuje, co przyczynia się do napływu kolejnych skarg do ETPC - mówi Marcin Szwed.

Przed Europejskim Trybunałem
Skargę do ETPC przeciwko Polsce złożył Stanisław Kędzior, który został ubezwłasnowolniony przez sąd, a następnie, na niosek opiekuna, umieszczony w dps. Dom pomocy społecznej - na podstawie wewnętrznych przepisów - potraktował przyjęcie mężczyzny jako dobrowolne i niewymagające zatwierdzenia przez sąd. Kędzior przebywał w zakładzie opiekuńczym przez 10 lat, bezskutecznie występując o zwolnienie i o uchylenie ubezwłasnowolnienia.

W październiku 2012 r. Trybunał uznał, że skarżący był zdolny do wyrażania opinii o swojej sytuacji, a umieszczenie go w domu pomocy społecznej - który całkowicie kontrolował jego leczenie, poruszanie się i przysługującą mu rentę inwalidzką, i gdzie nie zabrakło oceny stanu zdrowia psychicznego - za pozbawienie wolności naruszające konwencję praw człowieka. Trybunał stwierdził, że tryb umieszczenia skarżącego w ośrodku był niezgodny z prawem, m.in. ze względu na brak zaangażowania sądu.

Od czerwca 2014 r. toczą się prace nad nowelizacją ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (obecnie jest na etapie uzgodnień) mające wykonać wyrok ETPC ws. Kędzior p. Polska. Zgodnie z projektem założeń, do ustawy ma zostać dodany przepis, zgodnie z którym do umieszczenia osoby ubezwłasnowolnionej w DPS wymagana będzie jej zgoda, jeżeli osoba ta zdolna jest do jej wyrażenia.

W przypadku sprzecznych oświadczeń opiekuna prawnego i samego ubezwłasnowolnionego co do umieszczenia w dps, decyzję podejmowałby sąd opiekuńczy. 

Podobał się artykuł? Podziel się!

BĄDŹ NA BIEŻĄCO!

Newsletter

Najważniejsze informacje portalu rynekseniora.pl prosto na Twój e-mail

Rynek Seniora: polub nas na Facebooku

Rynek Seniora: dołącz do nas na Google+

Obserwuj Rynek Seniora na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych


Dyskusje


POLECAMY W PORTALACH

  • Specjalizujemy się w tworzeniu zintegrowanych rozwiązań w obszarze komunikacji biznesowej.
  • Wirtualny Nowy Przemysł Rynek Zdrowia Farmer Nowy Przemysł Dla handlu Promocjada
    Property News Portal Samorządowy Giełda rolna Infodent24 Rynek aptek House Market
    Portal Spożywczy Puls HR Koszyk cenowy Property Design Sady Ogrody Centrum Kreowania Liderów
  • Serwisy i wydawnictwa o budowie i urządzaniu domu.